CHIẾN THẮNG NGỌC HỒI- ĐỐNG ĐA MÙA XUÂN 1789( KỶ DẬU)
Tác giả Nguyễn Duy Sắc 2005
Vua Lê sang đất Long Châu
Phủ phục cúi đầu cầu viện Mãn Thanh
Càn Long phát động chiến tranh
Tổng Đốc Lưỡng Quảng tiến hành động binh
Tôn Sỹ Nghị sẽ thân chinh
Hai mươi vạn lính và phu lên đường
Chiêu Thống quay lại quê hương
Vua ban ngay chiếu Cần Vương cho mình
Kinh Bắc tạm đóng triều đình
Nhà Lê tuyển mộ quân binh chờ thời
Quân Thanh chuẩn bị tới nơi
Bắc Hà sẽ thuộc bầu trời họ Lê
Tôn Sỹ Nghị không lề mề
Ba cánh quân đã tuyên thề đi ngay
Ô Đại Kinh hướng phía Tây
Từ Vân Nam chúng kéo bầy tiến sang
Ải Bạch Mã vượt dễ dàng
Qua Tuyên Quang đến địa bàn Sơn Tây
Mùa đông lạnh lẽo cỏ cây
Núi rừng Tây Bắc tràn đầy tóc tang
Giặc qua giẫm nát xóm làng
Nhân dân tháo chạy, tiếng than não nề
Nam Quan Sỹ Nghị tiến về
Đại quân chủ lực nhà nghề rất đông
Hứa Thế Hanh, Trương Triều Long
Thượng Duy Thăng, Lý Hoá Long đều tài
Sầm Nghi Đống cũng rất oai
Từ Long Châu, Đống đến ngay Cao Bằng
Ba cánh quân Mãn tiến sang
Lương thực do Phúc Khang An điều hành
Nhiều trạm lương được dựng nhanh
Dân phu gồng gánh đêm ngày tải lương
Nghe tin quân Mãn lên đường
Nguyễn Ánh vận tải giúp lương kẻ thù
Do đường biển lắm sương mù
Bão lớn bao phủ, đắm đoàn thuyền lương
Giặc vừa vào đến biên cương
Lính Tây Sơn đã lên đường chạy đi
Phan Khải Đức không biết gì
Thế yếu nên Đức phải đi ra hàng
Ngô Văn Sở cũng hoang mang
Thế giặc mạnh quá biết làm sao đây
Tây Sơn mở hội đàm ngay
Ngô Thì Nhậm muốn rút ngay bảo toàn
Nhậm rằng: giặc qua Nam Quan
Sức lực còn khoẻ hãy khoan đương đầu
Ta chờ cho giặc vào sâu
Nhuệ khí suy giảm bắt đầu lo ra
Chúng ta sẽ giả nghị hoà
Xem như thế yếu để mà tránh đi
Chờ vài ngày chẳng mất gì
Nếu giờ mà đánh thế thì sẽ thua
Ngô Văn Sở chẳng có vừa
Rằng trang đại tướng lộc vua hưởng nhiều
Đáp đền chưa được bao nhiêu
Chúng ta cũng phải ít nhiều báo ân
Ông là một kẻ văn nhân
Lòng dạ hèn yếu chớ bàn việc binh
Ở đây tôi là tổng binh
Mọi việc chiến sự một mình phải lo
Nhậm rằng: ngài phải hiểu cho
Việc quân ta phải đều lo chung mà
Giặc thù muốn diệt chúng ta
Vận nước nguy biến đàn bà chung vai
Tôi biết ngài là tướng tài
Nhưng ta nên tạm lui vài ba hôm
Tặng cho chúng mấy bữa cơm
Rồi ta quét sạch như rơm thôi mà
Phan Văn Lân đã hiểu ra
Lân rằng: ngài Nhậm thật là ý hay
Tôi đồng ý kế hoạch này
Tạm thời cho giặc vài ngày vui chơi
Chờ Bắc Bình Vương đến nơi
Ta đánh bọn chúng tơi bời một phen
Đã là tướng không ai hèn
Lực lượng ta yếu cần nên bảo toàn
Trứng chọi đá sẽ vỡ tan
Tiết Chế nên nghe lời bàn sẽ hay
Sở rằng: vậy ngài nói ngay
Tình hình thế cục lúc này làm sao
Nhậm rằng: rút chứ thế nào
Thuỷ quân ta lạm lánh vào Biện Sơn
Lục quân Tam Điệp dừng chân
Ta đợi quân của Phú Xuân vài ngày
Kế sách cần phải làm ngay
Nếu mà chậm trễ không hay chút nào
Ngô Văn Sở mới thở phào
Rằng xuýt chút nữa hoạ vào thân tôi
Ý ông tôi đã hiểu rồi
Bây giờ quyết định của tôi thế này
Tướng đâu mau nhận lệnh ngay
Bến Xương Giang tạm đến đây đóng đồn
Giao chiến phải thua nghe không
Phan Văn Lân phải lập công lần này
Một vạn quân giao ông đây
Ông đánh vài trận cho hay thật vào
Thua cũng được không có sao
Chúng ta phải dụ giặc vào Thăng Long
Sau khi mọi việc bàn xong
Quân Tây Sơn đã đồng lòng rút đi
Quân Thanh không trở ngại gì
Hành quân dễ quá tức thì huênh hoang
Tôn Sỹ Nghị đến Tam Tằng
Doanh trại được dựng lên bằng thân tre
Đất bùn đắp cao làm kè
Xung quanh có cắm chông tre dưới hào
Phan Văn Lân tiến quân vào
Lân vượt Nguyệt Đức bắt đầu đánh ngay
Tôn Sỹ Nghị đã bủa vây
Súng hoả sang trong trận này phát huy
Phan Văn Lân vào thế nguy
Rất nhiều binh sỹ Tây Sơn bỏ mình
Tôn Sỹ Nghị điều kỵ binh
Giặc đã đánh úp đồn binh Thị Cầu
Phan Văn Lân phải rút mau
Ông cho quân phá hết cầu trên sông
Tây Sơn dùng súng thần công
Hoả lực chặn giặc vượt sông bằng cầu
Sau đó Lân vượt sông Cầu
Tập kích quân Mãn nhưng đâu có thành
Một nghìn quân tan rã nhanh
Lân phải bỏ chạy rất nhanh cứu mình
Sau khi củng cố quân binh
Phan Văn Lân lại tự mình đánh ra
Trương Triều Long đến từ xa
Lân đã cùng với ông ta đối đầu
Sau một vài hiệp đánh nhau
Văn Lân lùi lại phía sau thình lình
Tây Sơn rút hết tướng binh
Quân Thanh làm chủ tình hình mọi nơi
Tây Sơn tháo chạy hết rồi
Tôn Sỹ Nghị tiến một hơi đến thành
Thăng Long bị chiếm rất nhanh
Chiêu Thống về lại kinh thành làm vua
Giặc Thanh cướp bóc búa xua
Tàn phá lăng tẩm đình chùa mọi nơi
Lê Chiêu Thống chỉ than trời
Tôn Sỹ Nghị thoả sức chơi tiệc tùng
Ông ta tự ý vào cung
Vua Lê kính cẩn khiêm cung nghe lời
Lòng dân ngán ngẩm rã rời
Danh nho, học sỹ buông lơi chính trường
Vua Lê nhận chiếu phong vương
Hiệu gọi An Nam Quốc Vương đàng hoàng
Tôn Sỹ Nghị mồm oang oang
Rằng sang phò tá ngai vàng nhà Lê
Tôn thất Lê triều hả hê
Họ vơ quyền bính hết về trong tay
Ở Thăng Long được vài ngày
Quân Thanh ra sức thẳng tay thanh trừng
Đầu rơi, máu chảy không ngừng
Hồ gươm rặng liễu rưng rưng u buồn
Mưa xuân rả rích cứ tuôn
Tháp rùa nuối tiếc cội nguồn xa xưa
Quân Thanh chè chén say sưa
Tha hồ làm gió làm mưa hả lòng
Ổn định mọi thứ đã xong
Quân Thanh đóng dọc sông Hồng đồn binh
Đồn Hà Hồi tại Thường Tín
Tập trung nhiều đội tinh binh trại này
Pháo thủ toàn những lính hay
Súng ống hiện đại đã bày bố ra
Đồn Ngọc Hồi cách không xa
Thanh Trì chính là địa điểm dựng xây
Hứa Thế Hanh trấn nơi đây
Chiến luỹ kiên cố rất dày và cao
Xung quanh cắm cọc, đào hào
Địa lôi phong toả lối vào, đường ra
Hà Nam cách đó không xa
Đồn Nhật Tảo ở huyện là Duy Tiên
Đồn Nguyệt Quyết ở Thanh Liêm
Quân Thanh cảm thấy rất yên tâm rồi
Cho nên cứ thế vui thôi
Mùa xuân đang đến sướng ôi gì bằng
Ngô Văn Sở rất lo lắng
Toàn quân lẳng lặng rút đi âm thầm
Biện Sơn, Tam Điệp phía nam
Sở đóng quân tạm để chờ viện binh
Đô đốc Tuyết báo quân tình
Nguyễn Huệ cười rất tự tin bảo rằng
Ngô Thì Nhậm quả tài năng
Mưu cao như thế ai bằng được đây
Đúng như ý của Huệ này
Quân Thanh ta chỉ vài ngày dẹp tan
Không cần nhiều những lời bàn
Nguyễn Huệ làm lễ trước đàn Nam Giao
Ngọn cờ chính nghĩa lên cao
Lời hịch ban bố đánh vào lòng dân
Hịch rằng: Đinh, Lê, Lý, Trần
Đời nào cũng có minh quân anh hùng
Bảo toàn bờ cõi núi sông
Chưa ai có lòng luồn cúi ngoại bang
Nội chiến gây cảnh lầm than
Tây Sơn hảo hán dựng cờ cứu dân
Nay vua anh sức yếu dần
Ta nguyện tiếp bước thay chân nắm quyền
Một lòng giữ vững lời nguyền
Giữ gìn bờ cõi lưu truyền cháu con
Vua Lê bán đứng giang sơn
Phụ công ta đã hai lần giúp cho
Vận nước nguy trăm họ lo
Nay trời đã ủng hộ cho Huệ này
Ta lên hoàng đế hôm nay
Quang Trung là hiệu, trẫm đây xin thề
Thu non sông một mối về
Học hỏi tiên đế những điều nghĩa nhân
Một lòng vì nước vì dân
Vua tôi trên dưới phải cần chung lo
Toàn quân hưởng ứng reo hò
Quang Trung tiếp tục hô to lên rằng
Bắc Hà giặc Mãn hung hăng
Trẫm sẽ kiên quyết quét phăng trận này
Phải đánh cho để tóc dài
Đánh để còn thấy được hoài răng đen
Đánh để biết ta không hèn
Đánh cho giặc biết một phen kinh hoàng
Đánh cho manh giáp chúng tan
Đánh cho chúng biết người nam anh hùng
Trống trận thúc giục tùng tùng
Tiếng hô vạn tuế Quang Trung vang rền
Vua khoác áo hoàng bào lên
Gươm vung dứt khoát chỉ lên trên trời
Ánh thép loé chớp sáng ngời
Quang Trung hô lớn một lời xuất quân
Những đàn voi đã ra trận
Quân Tây Sơn khắp các trấn kéo về
Toàn quân đội ngũ chỉnh tề
Tại Nghệ An vua làm lễ duyệt binh
Quang Trung trực tiếp điều binh
Tam Điệp nhiều cánh quân mình hội nhau
Đại quân chỉnh đốn xe tàu
Thần công, xe ngựa nối nhau trải dài
Quân đi thần tốc như bay
Quân Thanh cũng đã được hay chuyện này
Hứa Thế Hanh tiến xuống ngay
Mãn Thanh tức tốc cả ngày chuyển quân
Trời xuân chim én quây quần
Mai vàng ở đất Phú Xuân chuyển vào
Lòng dân hớn hở xôn xao
Lòng người ngóng đợi vua vào Thăng Long
Quân dân khắng khít đồng lòng
Mong đợi đến lúc đuổi xong quân thù
Quân đi gió cuốn mịt mù
Năm cánh quân lớn từ từ tiến ra
Hoa đào nở khắp Bắc Hà
Điềm báo chiến thắng quân ta đang gần
Từ Tam Điệp, vua tiến quân
Sông Giao Thuỷ vua bất thần tấn công
Đồn Gián Khẩu địch không đông
Tướng Hoàng Phùng Tứ nhảy sông chạy liền
Tây Sơn tiếp tục đánh lên
Bắt sống tất cả những tên dò đường
Đồn Nhật Tảo không thể đương
Đồn Nguyệt Quyết bị dọn đường rất nhanh
Đồn Hà Hồi lực mong manh
Quang Trung dàn trận tiến hành bao vây
Loa gọi hàng phát vào đây
Quân Thanh hoảng hốt dâng ngay thành trì
Không gì cản nổi vua đi
Ngọc Hồi không biết cách gì để ngăn
Tôn Sỹ Nghị liền lo lắng
Hứa Thế Hanh thì ngậm đắng than trời
Viện binh chưa kịp đến nơi
Tây Sơn đến trước mặt rồi còn đâu
Hứa Thế Hanh lo đau đầu
Không hiểu Nguyễn Huệ từ đâu tiến về
Quân sao mà lại đông ghê
Ngọc Hồi đã hết đường về tuyến sau
Đô đốc Long cánh đi đầu
Đến Khương Thượng, Long bắt đầu tấn công
Lưng voi đặt súng thần công
Quân ta nã súng, lửa hồng bốc cao
Quân Thanh trong trại nhao nhao
Xác chết la liệt, tiếng gào thảm thương
Sầm Nghi Đống không còn đường
Binh sỹ chạy khỏi chiến trường thoát thân
Đô đốc Long tiến đến gần
Sầm Nghi Đống phải tự thân huỷ mình
Long cho tiếp tục truy binh
Xác giặc chất đống như hình gò cao
Nam Đồng quân Mãn lao nhao
Đô đốc Long đã đánh vào diệt luôn
Tôn Sỹ Nghị rất là buồn
Nghe tin Long đến, Nghị chuồn đi ngay
Cầu phao cấp tốc bắc ngay
Quân Thanh tháo chạy khỏi thành Thăng Long
Hứa Thế Hanh nóng trong lòng
Hanh chưa hề biết Thăng Long thua rồi
Hanh lo phòng thủ Ngọc Hồi
Quang Trung dàn trận xong rồi tấn công
Sau nhiều loạt súng thần công
Quân Tây Sơn tiến sát hông Ngọc Hồi
Thế Hanh phản pháo liên hồi
Những tiếng nổ lớn địa lôi ình ình
Voi chiến Tây Sơn thất kinh
Quân Thanh bắn súng, quân mình chết đông
Nhiều toán lính sập bẫy chông
Thiệt hại rất lớn khiến lòng vua lo
Sau khi lùi lại thăm dò
Quang Trung ra lệnh bắn vô trong đồn
Hứa Thế Hanh đã hoảng hồn
Những kho thuốc súng trong đồn nổ tung
Quân Thanh lòng dạ hãi hùng
Quang Trung cho lính trùng trùng tiến lên
Những tấm khiên lớn che tên
Voi chiến chầm chậm bốn bên lùa vào
Quân Thanh không biết làm sao
Đạn không thể bắn được vào quân ta
Hứa Thế Hanh thúc quân ra
Hai bên đánh giáp lá cà với nhau
Tây Sơn cận chiến bằng dao
Những tay bắn tỉa phía sau rất tài
Voi chiến gầm rú inh tai
Quân Thanh cụm lại rối tinh đội hình
Hứa Thế Hanh buộc lui binh
Ngọc Hồi đã bị quân mình phá tan
Giặc chạy tứ tán tràn lan
Hứa Thế Hanh trong thế tàn thảm thương
Tây Sơn mai phục các đường
Giặc Mãn không có con đường nào đi
Quân Thanh bị diệt tức thì
Hứa Thế Hanh chết cũng vì chủ quan
Mùng năm Tết, dịp đâu xuân
Quang Trung làm chủ hoàn toàn Thăng Long
Xuân về trên khắp non sông
Đào, mai khoe dưới nắng hồng vinh quang
Một chiến thắng thật huy hoàng
Đội quân bất bại tiếng vang muôn đời
Quang Trung anh dũng sáng ngời
Bách chiến bách thắng một thời lừng danh
Lưu truyền mãi mãi sử xanh
Tây Sơn hào kiệt hùng anh ngoan cường
Cờ đào thống nhất quê hương
Diệt quân cướp nước và phường vong nô.
Tài liệu tham khảo: Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam thực lục, Hoàng Lê nhất thống chí,…
.jpg)
.jpeg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpg)
.jpeg)
.jpg)
