CẦN VƯƠNG CHIẾU

 CẦN VƯƠNG CHIẾU

Trích " Cuộc trường chinh ba vạn ngày"

Tác giả Nguyễn Duy Sắc

Kinh thành khói súng mịt mù

Quan lại thành kẻ láo lơ hàng thần

Nguyễn Văn Tường ra điều trần

Pháp buộc Tường phải đi an dân tình

Tường thu xếp lại triều đình

Ông viết thư gửi ra trình Hoàng gia

Tam cung từ Quảng Trị ra

Hàm Nghi ở lại, không ra kinh thành

Đức vua chuẩn bị chiến tranh

Cần Vương chiếu chỉ tiến hành ban ra

Lời hịch vang khắp sơn hà

Anh hùng nghĩa sỹ nước ta đáp lời

Vua Đồng Khánh được lên ngôi

Đức Từ Dũ viết thư mời Hàm Nghi

Rằng cháu hãy trở về đi

Tình thân máu mủ chia ly đoạn trường

Vua Hàm Nghi vẫn kiên cường

Ông cùng Thất Thuyết một đường kháng Tây

Pháp treo giải thưởng ra ngay

Rằng ai bắt Thuyết thưởng ngay ngàn vàng

Bố cáo dán khắp nước nam

Chúng truy nã cả vua Hàm Nghi luôn

Nguyễn Văn Tường rất đau buồn

Phe chủ hoà đã một đường lên mây

Nam triều chấm dứt từ đây

Nước nam nằm dưới gót giày thực dân

Văn Tường vì nước quên thân

Pháp bắt ông ấy đày bên xứ người

Đất Tahiti xa xôi

Lưu đày biệt xứ không hồi cố hương.

Huế đã ổn định chính trường

Pháp đối phó với Cần Vương các miền

Anh hùng đồng loạt nổi lên

Vua ở Tân Sở luyện rèn ba quân

Được sự hưởng ứng nhân dân

Vua càng cảm thấy được dân yêu mình

Đức Hàm Nghi rất tự tin

Ngài không cảm thấy là mình lẻ loi

Nghĩa quân đánh phá các nơi

Hàm Nghi đã được lòng người đi theo

Tôn Thất Thuyết sang Thanh triều

Ông muốn mua súng thêm nhiều cho quân

Thuyết đi đơn độc một thân

Tân Sở bị đánh nhiều lần rất nguy

Pháp muốn bắt vua Hàm Nghi

Chúng chiêu dụ nghĩa quân về thưởng công

Nhiều kẻ ra hàng rất đông

Tân Sở vì thế dần dần yếu đi

Sau khi Tôn Thất Thuyết Đi

Tình hình Tân Sở lâm nguy từng ngày

Nguyễn Đình Tình phản theo Tây

Hắn dẫn Pháp đến bao vây đánh vào

Trương Quang Ngọc cũng phản theo

Cả hai bọn chúng lẻn vào bắt vua

Tôn Thất Thiệp quá bất ngờ

Ông đang hộ giá canh chừng đức vua

Trương Quang Ngọc đã xông vô

Hắn đâm chết Thiệp, bắt vua ra hàng

Vua Hàm Nghi mới nói rằng

Ta thà chết chứ không hàng giặc Tây

Mi hãy mau giết ta ngay

Người đừng có nộp cho Tây làm gì

Trương Quang Ngọc bắt vua đi

Hắn giải vua về giao Pháp lập công

Quân Pháp tỏ vẻ hài lòng

Bọn chúng long trọng đón vua trở về

Vua Đồng Khánh mời Hàm Nghi

Quân lính từ Huế điều ra rước về

Nhưng Pháp muốn diệt Hàm Nghi

Chúng không muốn để vua về kinh đô

Vì vua thanh thế đang to

Lòng dân sẽ loạn nếu vua quay về

Rheinart báo cho vua nghe

Rằng Thái hậu bệnh, vua về mà thăm

Hàm nghi trong dạ rất căm

Ngài liền nói với pháp rằng không đi

Nước đã mất chẳng còn gì

Thân ta chuẩn bị sẽ đi lưu đày

Tình thân còn nghĩa chi đây

Mi đừng nói những chuyện này cho ta

Pháp dẫn vua đến Lăng Cô

Sau đó chúng lại đưa vô sài Gòn

Tàu Biên Hoà ra cửa sông

Vua nhìn đất nước mà lòng đắng cay

Phút cuối cùng buổi chia tay

Người đi không hẹn được ngày về quê

Ngậm ngùi nhỏ lệ chia ly

Tàu đưa vua đến Châu Phi xa vời

Algérie nơi xứ người

Anh hùng đơn độc không ai bạn bè.

Sau khi Pháp bắt Hàm Nghi

Triều đình từ ấy không hề chống Tây

Nam triều chịu bảo hộ Tây

Đại Nam thuộc địa càng ngày tối tăm

Pháp khai thác xứ An Nam

Triệt để bóc lột người Nam hết mình

Quan lại của chốn triều đình

Dựa Pháp đàn áp dân mình dã man

Cần Vương chiếu vẫn truyền lan

Nhân dân khởi nghĩa nổi lên càng nhiều.