LOẠN 12 SỨ QUÂN

 LOẠN 12 SỨ QUÂN 

Tác giả Nguyễn Duy Sắc

Sáng tác năm 2005, chỉnh sửa và hoàn thiện 2018

Thơ lục bát

Tài liệu tham khảo: Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, Việt Nam Sử Lược

Thơ viết có chút hư cấu theo ý đồ tác giả, quý bạn đọc cân nhắc kỹ trước khi bình luận vì đây chỉ là ý kiến riêng tư theo cảm xúc của người viết.

Sau khi chiến thắng Bạch Đằng

Vị thế người Việt đã tăng hơn nhiều

Ngô Quyền thiết lập Ngô triều

An Nam chính thức có triều đình riêng

Bốn bề trong cõi đã yên

Cổ Loa được chọn là miền kinh đô

Nước ta tái thiết cơ đồ

Một nền tự chủ họ Ngô mở màn

Nhân dân hết cảnh lầm than

Kiếp người nô lệ một ngàn năm qua

Non sông vui khúc hoan ca

Thời kỳ độc lập nước ta bắt đầu

Kinh tế phát triển rất mau

Nông nghiệp có lắm hoa màu luân canh

Hải cảng mở ra rất nhanh

Phương nam có nước Chiêm Thành bang giao

Phương Bắc hữu nghị ngọt ngào

Biên cương yên ổn bắt đầu thương giao

Cổ Loa dinh thự xây cao

Chiến luỹ kiên cố, chiến hào rộng thêm

Ngựa xe phố xá như nêm

Ngày lễ, ngày tết sáng đêm hoa đèn

Chợ búa liên tiếp dựng lên

Quân đội bố trí khắp trên các miền

Thuỷ quân đóng mới chiến thuyền

Bộ quân luyện tập thường xuyên mỗi ngày

Cải tiến nhiều vũ khí hay

An Nam cứ thế từng ngày mạnh lên

Biên cương bờ cõi vững bền

Lòng dân ổn định thế nên thái bình

Ngô Quyền chết bất thình lình

Nhà Ngô gặp phải tình hình khó khăn

Ngô Xương Ngập, Ngô Xương Văn

Tuổi còn quá nhỏ, nói năng dại khờ

Dương Tam Kha chớp thời cơ

Ngôi Vương Kha đã liền vơ về mình

Họ Dương làm chủ triều đình

Thao túng quyền bính xong rồi xưng vương

Kha xưng là Dương Bình Vương

Ngô Xương Ngập đã tìm đường chạy nhanh

Trà Hương xa Cổ Loa Thành

Phạm Lệnh Công vốn hùng anh đất này

Xương Ngập xin tá túc ngay

Phạm Lệnh Công đã ra tay giúp liền

Dương Tam Kha tức phát điên

Ông cho quân đội đến liền tấn công

Ngô Xương Văn khoác giáp đồng

Thống soái quân đội rất đông tiến vào

Nhưng Phạm Lệnh Công tài cao

Văn cố đánh vào ba lượt đều thua

Do Tam Kha cướp ngôi vua

Không ai phục nữa, họ bèn tách ra

Tướng Lĩnh cát cứ quê nhà

Xây thành đắp luỹ để mà giữ thân

Kha sai Văn đánh Đánh các thôn

Đường Lâm và Nguyễn Gia Loan đầu hàng

Văn muốn cướp lại ngai vàng

Văn lôi kéo Nguyễn Gia Loan theo mình

Đường Lâm cũng hỗ trợ binh

Cả ba tái chiếm triều đình họ Ngô

Dương Tam Kha quá bất ngờ

Không thể chống đỡ thế nên đầu hàng

Cũng do là quá nể nang

Kha là thân tộc họ hàng với Văn

Dương Tam Kha khóc than van

Ngô Xương Văn đã vội vàng tha cho

Xương Văn lấy lại cơ đồ

Triều đình lại được họ Ngô nắm quyền

Mọi thứ tạm gọi là yên

Xương Văn xưng liền hiệu Tấn Nam Vương

Xương Ngập là Thiên Sách Vương

Triều đại của hậu Ngô Vương ra đời

Triều đình tan rã các nơi

Nhiều lãnh chúa mới dựng cờ dấy binh

Hoa Lư có người họ Đinh

Tuổi nhỏ nghèo khó, tính tình thẳng ngay

Võ tài văn lại cũng hay

Khí chất bộc phát từ ngày còn thơ

Trẻ trâu lau lấy làm cờ

Bày binh bố trận rất là tinh vi

Đinh Bộ Lĩnh dáng uy nghi

Con Đinh Công Trứ danh uy một thời

Cha mất sớm, Lĩnh mồ côi

Mẹ phải vất vả để nuôi lên người

Nhiều năm vất vả ngược xuôi

Mẹ, con rất được lòng người mến yêu

Thanh niên theo Lĩnh rất nhiều

Bởi Lĩnh rất hiểu và rành binh thư

Lĩnh theo chú Đinh Công Dự

Nhân lúc chính sự nhà Ngô suy đồi

Chú, cháu thành lập quân đội

Tiếng tăm vang dội bắt đầu lan xa

Người tài tìm đến tận nhà

Anh hùng hào kiệt gần xa tụ về

Đinh Điền, Nguyễn Bặc, Lưu Cơ,

Trịnh Tú về dưới ngọn cờ họ Đinh

Buổi đầu chú cháu còn tình

Về sau mâu thuẫn gia đình phát sinh

Vì tranh quyền mất hết tình

Đinh Công Dự đã chia binh đối đầu

Thế là chú cháu đánh nhau

Tình thân máu mủ một màu tóc tang

Sách Bông Dự nắm địa bàn

Đinh Bộ Lĩnh ở Nho Quan một mình

Sau một trận Lĩnh bại binh

Công Dự đã định ra tay giết rồi

Không ngờ rồng hiện cả đôi

Bao bọc lấy Lĩnh không rời rất lâu

Chú của Lĩnh thấy lo âu

Hoảng sợ trong đầu và phải lui quân

Lĩnh thu gom đám tàn quân

Lĩnh đánh lại chú nhiều lần thắng to

Thanh thế của Lĩnh càng to

Kể từ buổi đó Dự ra đầu hàng

Đinh Bộ Lĩnh danh tiếng vang

Lê Hoàn đã dẫn quân sang theo phò

Hoa Lư vùng vẫy ngọn cờ

Họ Đinh xây dựng cơ đồ từ đây

Trần Minh Công là người hay

Bố Hải Khẩu ông là tay anh hùng

Sứ quân lớn mạnh không ngừng

Đinh Bộ Lĩnh muốn về cùng với ông 

Họ Trần không con nối dòng

Nên đã thuận lòng nhận Lĩnh làm con

Trần Minh Công càng vui hơn

Ông giao quyền hết cho con của mình

Sứ quân làm chủ Thái Bình

Đánh đâu thắng đó, triều đình hoang mang

Nhiều hào trưởng phải ra hàng

Lĩnh được tôn làm một đại tướng quân

Trần Minh Công đã từ trần

Lĩnh lên nối dõi họ Trần sứ quân

Lĩnh về Hoa Lư đóng quân

Anh hùng các xứ kéo quân theo về

Lĩnh thắng trận như chẻ tre

Quả là tài nghệ không ai sánh bằng

Ông được tướng, sỹ tôn Vương

Họ Đinh khiến hậu Ngô Vương lo nhiều

Ngô Xương Ngập khi nắm triều

Ông ta muốn Lĩnh về triều làm quan

Lĩnh đang thao luyện sứ quân

Nghe tin như vậy có phần rất lo

Sợ triều đình đánh quân vô

Lĩnh cho con trưởng giả đò hàng Ngô

Đinh Liễn vào triều họ Ngô

Phận con tin để tạm hoà binh đao

Vì giận Lĩnh không vào chầu

Ngô Vương bắt đầu kế hoạch tấn công

Đinh Liễn bi bắt đeo gông

Họ Ngô tiến đến cánh đồng Nho Quan

Hai bên đối diện dàn quân

Đánh nhau nhiều trận chưa hề thắng thua

Họ Ngô không muốn dây dưa

Đinh Liễn bị trói đung đưa trên sào

Ngô Vương thách Lĩnh đánh vào

Lĩnh nên giải giáp rồi mau quy hàng

Nếu không Đinh Liễn xác tan

Nhưng Lĩnh đâu có dễ dàng mà nghe

Lĩnh rằng: Ta yêu con trẻ

Nhưng các ngươi là những kẻ tiểu nhân

Trượng phu khí khái như thần

Tại sao dùng kế bẩn như đàn bà

Ta thà giết chết con ta

Chứ không vì thế mà ra đầu hàng

Lĩnh sai đội nỏ dàn hàng

Họ nhắm Đinh Liễn sẵn sàng bắn tên

Ngô Vương đuối trí hét lên

Rằng ta muốn nó sợ nên phải hàng

Nhưng nó lòng dạ sói lang

Nhẫn tâm sẵn sàng bắn chết cả con

Nói xong quyết định lui quân

Ngô Vương rút hết đại quân về triều

Ngô Xương Ngập tính tự kiêu

Nắm hết quyền bính trong triều họ Ngô

Ngập là một kẻ dâm ô

Ăn chơi thác loạn không lo chính trường

Ngô Xương Văn lắm chán chường

Anh em có vẻ xem thường lẫn nhau

Vì hoang dâm nên bệnh vào

Ngô Xương Ngập dáng xanh xao gầy gò

Một đêm rượu thịt say no

Ái ân quá mức lắm trò xảy ra

Ngô Xương Ngập lăn đùng ra

Thượng mã phong đó chính là nguyên do

Ngô Xương Văn nắm họ Ngô

Triều đình tan vỡ gần như không còn

Nam Tấn Vương cố lo toan

Sứ quân nổi loạn ngày càng đông thêm

Họ Ngô đánh giết ngày đêm

Càng ngày chỉ nhận nhiều thêm oán thù

Thao Giang có quân họ Chu

Tức là Chu Thái giã từ họ Ngô

Ngô Xương Văn mới đánh vô

Chu Thái bị trận thua to tan tành

Thái bị bắt rồi hành hình

Tưởng là như vậy tình hình đã yên

Sứ quân lại nổi dậy lên

Xương Văn vất vả ngày đêm đánh đồn

Họ Ngô tiến đánh dập dồn

Những sứ quân nhỏ không còn đất dung

Họ chạy tản mạn các vùng

Xây thành đắp luỹ xưng hùng một phương

Ngô Xương Văn đánh đủ đường

Sức lực mệt mỏi, quân lương cạn dần

Ngô Nhật Khánh ở Đường Lâm

Khánh rất căm giận triều đình họ Ngô

Khánh là Tôn Thất nhà Ngô

Những thế lực yếu nên lo giữ mình

Ngô Xương Văn cũng bực mình

Vì Khánh muốn lập triều đình xưng vương

Vậy là Văn lại lên đường

Quân mã tinh nhuệ mở đường đánh sang

Đường Lâm bị phá tan hoang

Quân Ngô Nhật Khánh bàng hoàng rút đi

Ngô Xương Văn đuổi cấp kỳ

Khánh phải tìm cách theo về Gia Loan

Nguyễn Thái Bình ở Gia Loan

Kiên quyết không phục đội quân triều đình

Thôn Gia Loan bày phục binh

Tướng Nguyễn Thái Bình tài giỏi binh thư

Ngô Xương Văn chẳng chần chừ

Chủ quan kiêu ngạo từ từ đánh vô

Hai bên đánh mấy trận to

Thái Bình cho lính rút về tuyến sau

Xương Văn vì mốn thắng mau

Quân Ngô truy đuổi đằng sau nhiều ngày

Ai ngờ trong trận chiến này

Xương Văn phải chịu đắng cay ê chề

Quân Thái Bình phục bốn bề

Xương Văn không có lối về tuyến sau

Quân Ngô thê thảm thua đau

Xương Văn trúng tiễn , gục đầu chết ngay

Ngô Xương Xí đã lên thay

Ngai vàng có rất nhiều tay muốn ngồi

Xương Xí làm lễ lên ngôi

Cả Ngô Nhật Khánh cũng đòi làm vua

Họ Ngô giành giật búa xua

Anh em lần nữa tương tàn lẫn nhau

Ngô Nhật Khánh có tài cao

Ông ta hết sức đánh vào Cổ Loa

Ngô Xương Xí phải chạy xa

Ngô Nhật Khánh chiếm Cổ Loa dễ dàng

Khánh lên làm chủ ngai vàng

Thời kỳ hỗn loạn sứ quân hình thành.

Sứ quân cát cứ tranh giành

Nhân dân chịu cảnh lầm than khổ sầu

Chiến tranh gây cảnh bể dâu

Nước non tang tóc một màu thê lương

Đinh Bộ Lĩnh rất can trường 

Một mình chống lại cả phường gian tham

Họ Đinh từ đất Nho Quan

Ngọn cờ dẹp loạn phất cao đi đầu

Lữ Sử Bình rất lo âu

Kiều Công Hãn cũng bắt đầu lung lay

Hai người họ kết hợp ngay

Cùng nhau chống lại họ Đinh giữ mình

Công Hãn, Sừ Bình liên minh

Quân đội phối hợp đánh Đinh nhiều lần

Nhưng Đinh Bộ Lĩnh tài tình

Quân đội của Lĩnh người tài rất đông

Lĩnh cho quân vượt sông Hồng

Thuỷ bộ hiệp đồng tiến đến Cổ Loa

Công Hãn, Sử Bình đánh ra

Hai bên bày trận thật là tinh vi

Bình rằng ta chẳng thù mi

Vậy hà cớ gì sao lại đánh ta

Mỗi người một cõi thôi mà

Chiến tranh không để xảy ra làm gì

Chúng ta liên kết lại đi

Hoà bình yên ổn cũng vì nhân dân

Kiều Công Hãn bước đến gần

Hãn rằng ta đã nhiều lần đánh nhau

Mấy phen sứt trán vỡ đầu

Thôi thì mình hãy cùng nhau kết hoà

Tránh gây thêm cảnh can qua

Để cho bá tánh Cổ Loa thái bình

Đinh Bộ Lĩnh vẫn làm thinh

Ông cho quân lính từ từ tiến lên

Lê Hoàn ra lệnh bắn tên

Sử Bình và Hãn tức lên phất cờ

Hai bên giao chiến vài giờ

Quân Bình và Hãn bất ngờ chạy đi

Đinh Bộ Lĩnh mới sinh nghi

Nghĩ hẳn chắc kế gian gì nữa đây

Đinh Điền, Nguyễn Bặc thưa ngay

Rằng có mai phục thưa ngài bên sông

Chúng tôi sẽ đi đường vòng

Tiêu diệt quân dọc bờ sông tức thì

Để tránh bọn chúng sinh nghi

Ngài cứ tức thì giả bộ đuổi theo

Nhưng chỉ chầm chậm mà theo

Chờ quân thuỷ bộ cùng nhau đánh vào

Đinh Bộ Lĩnh chưa biết sao

Lê Hoàn đến báo để tôi đi đầu

Tiên phong một mũi thọc sâu

Dụ đám mai phục ló đầu chui ra

Còn ngài cứ việc ở nhà

Đinh Điền, Nguyễn Bặc đi xa mệt rồi

Nguyễn Bặc nghe vậy tức sôi

Nghĩ Lê Hoàn tồi muốn đến tranh công

Đinh Điền cũng giận trong lòng

Nhưng cả hai phải dằn lòng lui ra

Đinh Bộ Lĩnh cười khà khà

Rằng Lê Hoàn giống ý ta quá chừng

Vậy ông và Phạm Cự Lượng 

Hai người truy đuổi thẳng đường cho ta

Lĩnh sai lính vác trống ra

Lĩnh đánh vài tiếng thế là tiến quân

Công Hãn, Sử Bình thất thần

Thấy quân của Lĩnh đuổi gần đến nơi

Cả hai ngửa mặt than trời

Chẳng lẽ ta sẽ tiêu đời hay sao

Phục binh chẳng thấy đội nào

Vì Lê Hoàn đã đánh vào bắt đi

Biết rằng sẽ chẳng còn gì

Hai tướng tìm cách lẩn đi cứu mình

Bỏ lại một đám tàn binh

Cả đám cúi mình hàng với họ Đinh

Lê Hoàn thấy thắng nhờ mình

Kể từ hôm ấy tính tình tự kiêu

Đinh Bộ Lĩnh cũng đã hiểu

Nhưng vì việc lớn phải chiều họ Lê

Khao quân, binh tướng hả hê

Đinh Điền, Nguyễn Bặc ê chề đắng cay

Họ muốn tiêu diệt Hoàn ngay

Nhưng mà Đinh Liễn khuyên hai người rằng

Cha tôi cùng với hai ông

Bằng hữu từ thuở chạy đồng chăn trâu

Nghiệp lớn mới dựng buổi đầu

Thành công chưa mấy thù nhau làm gì

Lê Hoàn dẫu có tài gì

Cũng không thể bì với được phụ thân

Bây giờ nhiều việc còn cần

Các ông tạm gác thù hằn riêng tư

Chuyện này hãy để từ từ

Khi nào xong việc diệt trừ hắn ngay

Xem như tha hắn lần này

Tôi cũng đã hiểu tên này đã lâu

Ba người ý hợp tâm đầu

Say nghiêng say ngửa hát ngao cười đùa

Lê Hoàn không phải tay vừa

Ông ta cũng hiểu nhưng chưa có màng

Ông tạm gác mọi thứ sang

Vì ông cũng muốn ngai vàng về tay

Đinh Bộ Lĩnh giả vờ say

Chân đi lảo đảo đến ngay Lê Hoàn

Lĩnh rằng đại tướng Lê Hoàn

Công lao chiến thắng hoàn toàn về ông

Quân sỹ đỡ phải nhọc lòng

Tôi rất cảm kích chiến công lần này

Lê Hoàn giật bắn người ngay

Hoàn khom người xuống chắp tay thưa rằng

Bẩm thưa cùng với Đại Vương

Thân tôi là tướng sa trường xả thân

Chiến thắng là của toàn quân

Nào đâu có phải bản thân Hoàn này

Ngài quá khen ngợi tôi đây

Tướng sĩ nghe được không hay chút nào

Đinh Bộ Lĩnh hát ngêu ngao

Hát rằng ta nhớ thuở nào chăn trâu

Anh em phất ngọn cờ lau

Ai nào có biết ngày sau thế này

Lê Hoàn đến với ta đây

Như hổ thêm cánh như vây cho rồng

Lê Hoàn hiểu ý của ông

Hoàn lui chỗ khác để không lỡ lời

Hoàn cầm chén rượu đi mời

Ba quân tướng sỹ hết lời ngợi khen

Tiệc tàn tắt hết nến đèn

Một đêm nhiều lắm nỗi niềm riêng tư

Hôm sau Bộ Lĩnh viết thư

Ông sai quân chạy đem thư dụ hàng

Đỗ Cảnh Thạc đọc thư xong

Thạc cười hắn dám tấn công ta à

Họ Đinh mà dám đánh ta

Thật không hiểu nổi hắn ta nghĩ gì

Thạc rằng mi hãy về đi

Mi nói với hắn có gì cứ sang

Ta đây là Độc Nhĩ Vương

Há sợ một kẻ đã từng chăn trâu

Nói xong Thạc gọi người đâu

Hậu đãi sứ giả rồi mau đuổi về

Lĩnh nghe biết chuyện cười khì

Rằng đã như vậy thế thì đánh thôi

Tên này sắp tới số rồi

Dám khinh ta hả cứ ngồi chờ xem

Lê Hoàn bước đến bàn thêm

Rằng Đỗ Cảnh Thạc dám xem thường mình

Đại Vương để tôi dẫn binh

Một trận sẽ chiếm được thành nay mai

Lĩnh rằng Thạc cũng rất tài

Chớ nên khinh địch lúc này không hay

Lĩnh cho triệu tập người ngay

Tướng văn, tướng võ đứng đầy trước sân

Lĩnh rằng ai dám ra quân

Diệt Đỗ Cảnh Thạc trong lần này đây

Đinh Điền, Nguyễn Bặc giơ tay

Hai tướng đều muốn trận này lập công

Lĩnh rằng quân Thạc rất đông

Thành luỹ kiên cố khó lòng thắng ngay

Ta sẽ thân chinh trận này

Các tướng nghe lệnh nhận ngay ấn kỳ

Toàn quân chuẩn bị ngay đi

Ngày mai ta sẽ tức thì hành quân

Đỗ Cảnh Thạc hội quần thần

Ra lệnh gấp rút tuyển quân thêm nhiều

Mặt thành gia cố nhiều chiều

Chiến hào cho cắm thêm nhiều chông tre

Lương thực tích trữ nghìn xe

Thanh Oai nườm nượp người về tòng quân

Sau khi ổn định tinh thần

Thạc ban sắc lệnh cấm dân ra thành

Thạc cho xây dựng tháp canh

Nỏ dài đem hết lên thành lắp tên

Đuốc đèn thắp sáng cả đêm

Cung thủ đều được điều lên mặt thành

Lĩnh muốn đánh nhanh thắng nhanh

Ông điều quân đến trước thành bao vây

Quân sỹ chuẩn bị thang dây

Máy bắn đá đã dàn ngay thành hàng

Thạc nhìn thấy thế cười vang

Rằng hắn cho lính xếp hàng chết đây

Đỗ Cảnh Thạc cười ngất ngây

Nghĩ rằng Lĩnh chết lần này mà thôi

Mọi thứ chuẩn bị xong rồi

Lĩnh cho trống trận liên hồi thúc quân

Quân Đinh di chuyển rần rần

Hàng hàng lớp lớp như cơn lũ trào

Nhưng không thể vượt chiến hào

Bởi vì quân Thạc bắn vào như mưa

Đánh từ mờ sáng đến trưa

Thiệt hại nhiều quá vẫn chưa đến thành

Máy bắn đá bắn vào thành

Phá huỷ hàng loạt tháp canh tiền đồn

Tanh banh nhiều dãy nhà dân

Trong thành dân xuống tinh thần kêu la

Tình hình thấy khó khăn ra

Thạc nghĩ chẳng lẽ xông ra khỏi thành

Một quân sư đến nói nhanh

Tình hình ta khó giữ thành này lâu

Đại Vương ra khỏi thành mau

Bảo toàn binh lực đánh lâu đường dài

Bảo Đà ngài hãy đến ngay

Ta chia quân đội làm hai ra liền

Tôi sẽ trấn giữ Trại Quyền

Đông tây phối hợp sẽ yên thôi mà

Thạc rằng rất đúng ý ta

Trong đêm hôm ấy Thạc ra khỏi thành

Một vài đội nhỏ giữ thành

Thạc cho đốt lửa nghi binh rất nhiều

Lĩnh về doanh trại đăm chiêu

Gương mặt có vẻ rất nhiều lo âu

Đinh Liễn thấy mặt cha rầu

Liễn rằng thân phụ đau đầu chuyện chi

Lĩnh rằng việc quân còn gì

Hôm nay ta đã mất đi nhiều người

Họ theo ta mấy năm trời

Vào sinh ra tử nhiều nơi ngoan cường

Bây giờ bỏ xác sa trường

Chết thảm trong cảnh tha phương thế này

Liễn thưa trong trận chiến này

Chúng ta thiệt hại nhiều tay lính tài

Tình hình chiến cuộc sẽ dài

Con nghĩ ta tạm nghỉ ngơi cha à

Thạc chắc không dám đánh ta

Quân mình củng cố để mà mạnh thêm

Cha con bàn suốt một đêm

Cuối cùng quyết định rút êm trở về

Thạc nghe tin Lĩnh rút đi

Ông cho một đội tức thì đuổi theo

Ai ngờ Lĩnh biết quân theo

Phục binh tiêu diệt một chiều sạch bay

Đỗ Cảnh Thạc rất là cay

Ông ta biết Lĩnh là tay không vừa

Nhưng mà không có chịu thua

Thạc lấy vàng bạc để mua thêm người

Kêu gọi hào kiệt nhiều nơi

Rèn luyện quân lính chờ thời tấn công

Lĩnh cho quân đóng ven sông

Tuyển thêm lính mới rất đông theo mình

Đinh Điền, Nguyễn Bặc vào dinh

Hai tướng tường trình việc tuyển thêm quân

Điền thưa Bạch Hổ sứ quân

Người mang họ Phạm là dân Châu Đằng

Ta nên đến đó chiêu hàng

Lôi kéo Bạch Hổ cùng sang với mình

Bộ Lĩnh chưa hiểu tình hình

Lĩnh rằng Bạch Hổ với mình đâu quen

Bây giờ mời hắn có nên

Lỡ hắn không chịu có phiền gì không

Điền thưa ngài chớ nản lòng

Tôi cùng Nguyễn Bặc vào trong Châu Đằng

Đại vương lấy ít bạc vàng

Ngàn gánh lương thực đem sang dụ hàng

Thế cuộc dạo này ngổn ngang

Ai cũng muốn được bình an cho mình

Chẳng ai có thích chiến tranh

Tôi nghĩ Bạch Hổ sẽ nhanh tỏ tường

Chứ phân cao thấp sa trường

Hai bên tướng sỹ tử thương thêm nhiều

Lĩnh hơi có chút đăm chiêu

Tuy nhiên ông cũng ít nhiều nhận ra

Lĩnh mời hai tướng lui ra

Để ông suy nghĩ gọi là kỹ hơn

Đinh Liễn đã hiểu nguồn cơn

Liễn thưa cha ạ việc nên phải làm

Bạch Hổ mà góp sức thêm

Quân ta rồi sẽ mạnh lên rất nhiều

Châu Đằng là đất phì nhiêu

Dân chúng đông đúc có nhiều quân lương

Bạch Hổ là một minh vương

Ông ta biết nghĩ và thương dân mình

Chắc sẽ không muốn chiến tranh

Đây là cơ hội ta thành liên minh

Nghe qua con trẻ khuyên mình

Lĩnh gọi Nguyễn Bặc cùng Đinh Điền vào

Lĩnh rằng hai tướng đi mau

Đến Châu Đằng gấp vái chào Phạm công

Thành bại tuỳ thuộc hai ông

Nếu mà không được cũng không sao mà

Tuy nhiên phải cố cho ta

Quyết bằng mọi giá mời người nghe chưa

Đinh Điền, Nguyễn Bặc liền thưa

Chúng tôi xin hứa việc này sẽ xong

Lĩnh sai mang ít vàng ròng

Vài con ngựa quý vào trong dinh đường

Lấy sổ cấp phát quân lương

Lĩnh rằng các tướng lên đường đi thôi

Sau khi mọi việc ổn rồi

Đinh Điền, Nguyễn Bặc gọi người cùng theo

Phạm Bạch Hổ đang thiết triều

Thám mã về báo có nhiều toán quân

Họ đang di chuyển đến gần

Cờ hiệu có gắn đều là chữ Đinh

Hổ nghĩ chắc Lĩnh đánh mình

Ông ta triệu tập quân binh đến liền

Văn võ đứng cả hai bên

Hổ rằng lấy ngựa ra liền cho ta

Áo giáp cũng được mang ra

Hổ cùng các tướng cùng ra khỏi thành

Đinh Điền, Nguyễn Bặc đến thành

Hai tướng nhìn thấy quân binh rất nhiều

Nghĩ thầm đánh chắc là tiêu

Điền rằng định liệu thế nào giờ ông

Họ tưởng mình đến tấn công

Quân đã dàn trận đầy đồng tiếp nghinh

Bặc cười họ đến đón mình

Chứ đâu có dám chiến tranh đâu mà

Chắc họ hiểu lầm chúng ta

Mình cho sứ giả đến trình bày ngay

Nguyễn Bặc viết một thư tay

Ông sai sứ giả đến ngay gặp người

Sứ giả vừa chạy đến nơi

Quân Phạm Bạch Hổ liền mời vào trong

Hồ uy nghi mặc giáp đồng

Cây đao sáng quắc trong lòng bàn tay

Hổ rằng ai phái sang đây

Mi nhanh nói rõ ra ngay xem nào

Sứ giả nhẹ nhõm thở phào

Rằng tôi kính cẩn vái chào sứ quân

Tôi chỉ là đứa tiểu nhân

Chúa tôi gửi đến sứ quân thư này

Hổ sai lính mang đến ngay

Hổ liền nhanh nhẹn mở ngay thư liền

Thư rằng chinh chiến triền miên

Lê dân trăm họ chịu phiền can qua

Chúa công tôi muốn cầu hoà

Chúng tôi cầu kiến để mà liên minh

Ngài là một chúa anh minh

Hy vọng ngài sẽ thuận tình bang giao

Xem xong Hổ hạ đại đao

Ông nói mời hết họ vào cho ta

Cổng thành liền được mở ra

Đinh Điền, Nguyễn Bặc khà khà cười vui

Bạch Hổ mời hai tướng ngồi

Rằng đây là bởi do tôi hiểu lầm

Suýt nữa là sẽ đánh nhầm

Bởi vì thời cuộc có phần rối reng

Lòng người ti tiện nhỏ nhen

Không tin ai được thế nên nghi ngờ

Điền thưa ngài đã hiểu cho

Chúng tôi thật là cảm kích làm sao

Hổ rằng sự thể thế nào

Các ngài vất vả đi vào đất tôi

Có gì cứ nói ra thôi

Đều là hảo hán khuấy trời dời non

Gặp nhau vui biết gì hơn

Xin mời cứ nói, tôi còn lo toan

Nguyễn Bặc cười rất hân hoan

Rằng chúa tôi có lễ mang biếu ngài

Bặc sai quân gánh đến ngay

Bặc rằng lễ mọn tặng ngài làm quen

Chúa tôi khởi nghĩa đứng lên

Mong muốn thiên hạ sẽ yên một nhà

Biết ngài là bậc tài ba

Chúa tôi sai đến xin là liên minh

Tránh xảy ra nữa chiến tranh

Để cho dân chúng thanh bình ấm no

Hổ nghe thấy thế cười to

Rằng tôi đâu thích những trò đánh nhau

Nhân dân chịu cảnh khổ đau

Tôi cũng không muốn đối đầu cùng ai

Nhưng thiên hạ lắm anh tài

Họ chỉ có muốn chiếc ngai Ngô triều

Tôi đây chinh chiến đã nhiều

Giờ cũng cảm thấy lắm điều không hay

Hai ông vất vả sang đây

Lẽ nào tôi để về tay không nào

Tôi đồng ý sáp nhập vào

Nguyện cùng Bộ Lĩnh chung nhau một nhà

Các ngài vất vả đường xa

Giờ vào nhà khách để mà nghỉ ngơi

Ngày mai khi sáng tỏ trời

Tôi dẫn quân lính đến nơi chúa ngài

Hôm sau Hổ đến Lĩnh ngay

Hai bên làm lễ bắt tay một nhà

Lê Hoàn thấy vậy lánh xa

Hoàn nghĩ Hổ sẽ chống ta sau này

Thế nên lo lắng mặt mày

Trong lòng bực bội về ngay tướng lều

Lĩnh mời Bạch Hổ đến lều

Lĩnh rằng Cảnh Thạc tự kiêu khinh người

Tôi đánh ngót một năm trời

Nhưng chưa thắng nổi, nhiều người hy sinh

Thạc kia rất giỏi dụng binh

Tướng tài võ nghệ lại tinh thông nhiều

Nhìn vẻ mặt Lĩnh đăm chiêu

Hổ rằng Thạc vốn Ngô triều tướng quân

Một tay lão tướng trung thần

Từng theo Ngô chúa đánh quân Hán triều

Dạo này già yếu phần nhiều

Ông ta lắm bệnh sớm chiều cũng đi

Nhưng quân dưới trướng rất lỳ

Nếu ngài muốn đánh chẳng gì khó khăn

Lĩnh nghe cảm thấy băn khoăn

Vì chưa biết cách đánh thành làm sao

Hổ rằng giờ muốn đánh vào

Ta chia quân đội hai đầu tấn công

Phục binh dọc phía bờ sông

Ban đêm đánh trống, thổi kèn nghi binh

Quân Thạc đóng ở hai thành

Chắc chắn họ phải xuất thành đánh ta

Mình dụ rắn ra khỏi nhà

Tập kích diệt gọn thế là thắng ngay

Lĩnh nghĩ hẳn là kế hay

Ông cho triệu tập quân ngay đến liền

Tiên phong Nguyễn Bặc, Đinh Điền

Ban đêm tập kích đến liền Thanh Oai

Lưu Cơ mai phục ở ngoài

Phạm Cự Lượng giả chạy dài vờ thua

Để dụ quân Thạc chui ra

Lê Hoàn sẽ dẫn quân qua Trại Quyền

Mọi việc sắp xếp tạm yên

Lĩnh làm lễ tế xong liền phát binh

Thanh Oai cấp báo tình hình

Rằng có quân đội họ Đinh đánh thành

Cảnh Thạc ra lệnh thủ thành

Quyết tâm tử thủ giữ thành không ra

Đinh Điền, Nguyễn Bặc từ xa

Hai tướng dựng trại để mà chờ đêm

Tối xuống, họ thắp sáng đèn

Đánh trống hò hét bắn tên vào thành

Quân Thạc lên hết mặt thành

Họ tưởng chừng sẽ có binh đánh vào

Bắn trả tên bay ào ào

Nhưng mà chẳng thấy quân nào đánh vô

Quân Đinh cứ mãi hét hò

Nhưng mà lại chẳng đánh vô trong thành

Lưu Cơ tiến đến bất thình lình

Trại Quyền cho lính ra thành giao tranh

Hai bên đánh đấm tan tành

Lưu Cơ rút chạy rất nhanh bỏ cờ

Không biết quân Đinh giả vờ

Quân của Cảnh Thạc hét hò đuổi theo

Giữa đường chợt thấy quân reo

Tướng Phạm Cự Lượng tiến vào bao vây

Quân của Cảnh Thạc phá vây

Họ cố tháo chạy về nơi Trại Quyền

Đinh Liễn đã chiếm Trại Quyền

Quân của Cảnh Thạc ngạc nhiên hoảng hồn

Bốn phía có tiếng trống dồn

Họ đành phải cố đánh dồn phá vây

Một canh giờ chạy đông tây

Toàn bộ bị diệt bởi tay Lê Hoàn

Bảo Đà, Cảnh Thạc hoang mang

Tình thế nguy kịch ngổn ngang nỗi lòng

Thanh Oai chắc giữ không xong

Thạc cho quân đội đánh vòng giải vây

Một vạn quân ở trong tay

Trời sáng, Thạc đã đến ngay trước thành

Sau khi củng cố mặt thành

Thạc dẫn quân đội ra thành giao tranh

Đinh Điền, Nguyễn Bặc đến thành

Thạc chửi rằng bọn gian manh các người

Ta chẳng thù oán gì ngươi

Tại sao lại cứ liên hồi đánh ta

Nguyễn Bặc nói chúa công ta 

Một trang hào kiệt rất là tài ba

Ông là một lão tướng già

Sao không giải giáp theo nhà họ Đinh

Thạc rằng tiên đế anh minh

Ta thân làm tướng triều đình họ Ngô

Chết cũng theo nghiệp nhà Ngô

Các người chớ có hồ đồ xảo ngôn

Điền rằng ông chớ già mồm

Thân ăn lộc chúa mà không trung thành

Cát cứ lãnh địa phân tranh

Bây giờ còn nói là mình tôi trung

Xưng mình là kẻ anh hùng

Không chịu quy thuận về chung Ngô triều

Đừng mà có đứng nói liều

Mau mau giải giáp và theo ta về

Tránh cho máu đổ thêm ra

Như vậy mới đáng gọi là hùng anh

Thạc nghe xong mặt tái xanh

Nghĩ thầm chắc phải bỏ thành chạy thôi

Bị vây bốn phía cả rồi

Bây giờ mà đánh mất người nhiều thêm

Giữa trưa, đỉnh mặt trời lên

Thạc cho người đến phía quân Đinh liền

Sứ giả đến gặp Đinh Điền

Có mấy rương tiền cùng với ngà voi

Nguyễn Bặc, Đinh Điền đến coi

Sứ giả đưa vội thư cho hai người

Bặc xem thư xong liền cười

Định hoãn binh hả, muộn rồi về đi

Sứ giả nghe vậy liền đi

Thạc nghĩ đã vậy thôi thì đánh nhau

Thạc vào trong trướng vác đao

Giáp đồng liền lấy khoác vào rất nhanh

Thạc cưỡi ngựa ra trước thành

Thạc rằng ai dám đến thành bắt ta

Đinh Điền cưỡi ngựa xông ra

Tay cầm song kiếm thật là oai phong

Điền rằng tôi sẽ bắt ông

Để xem tài nghệ của ông thế nào

Thạc vung đao múa ào ào

Những thế võ hiểm đánh vào họ Đinh

Điền chuyển thế rất tài tình

Gươm đao va chạm như hình rồng bay

Hai bên đánh chẳng ngơi tay

Quả nhiên Cảnh Thạc là tay tướng tài

Đinh Điền mệt bở hơi tai

Nguyễn Bặc thấy vậy tiếp tay thêm vào

Bặc vác ngọn thương xông vào

Cảnh Thạc bình tĩnh đối đầu cả hai

Sau chục hiệp đánh miệt mài

Cảnh Thạc vẫn chọi cả hai không màng

Trống trận hai phía đánh vang

Đinh Điền, Nguyễn Bặc vội vàng lui quân

Điền rằng Thạc đánh như thần

Đúng là võ nghệ nhiều phần hơn ta

Trận này sẽ khó thắng à

Lê Hoàn mà biết chúng ta thế này

Hắn sẽ sàm tấu vào ngay

Sự nghiệp mai mốt khó ngày mà yên

Nguyễn Bặc nói ngài chớ phiền

Tối nay ta sẽ tiến lên công thành

Máy bắn đá bắn vào thành

Hoả tiễn thiêu rụi hết thành đi thôi

Ông dẫn quân phục cho tôi

Chờ Thạc bỏ chạy thế rồi đánh ra

Cung thủ nhắm bắn ông ta

Thạc chắc trúng kế chúng ta thôi à

Thạc về trong trướng cười khà

Một bọn nhãi nhép khinh ta tuổi già

Sáng mai ông dẫn quân ra

Để chúng biết mặt lão già một phen

Nửa đêm Thạc định buông rèm

Quân lính cấp báo có đèn khắp nơi

Quân Đinh đã tập kích rồi

Thạc nghe thấy thế liền ngồi dậy ngay

Bốn bề tên đạn bủa vây

Trong thành lửa cháy kho lương phừng phừng

Thạc hô tử thủ đến cùng

Nhưng mà quân sỹ hãi hùng chạy đi

Thạc vẫn dáng vẻ uy nghi

Nghĩ thầm giờ chẳng chạy đi được rồi

Nếu hàng bẽ mặt sao coi

Thế là Thạc dẫn quân rời thành ngay

Thạc chạy về phía cửa tây

Cùng hai nghìn lính phá vây ra ngoài

Đánh nhau chí choé một hơi

Thạc chạy một mạch khỏi nơi chiến trường

Quá nhiều binh sỹ tử thương

Thạc nghĩ ta đã hết đường hay sao

Ông tuôn nước mắt ngẹn ngào

Khóc rằng một thuở anh hào còn đâu

Tàn binh lủi thủi cắm đầu

Thình lình Nguyễn Bặc ở đâu tiến về

Cảnh Thạc lại cố chạy đi

Quân Đinh phục kích tức thì bắn tên

Cảnh Thạc bị trúng loạn tên

Ông ta ngã ngựa chết liền thảm thương

Quân Đinh làm chủ chiến trường

Họ cướp bóc hết quân lương về mình

Bộ Lĩnh đến tổng hành dinh

Khao quân khen thưởng linh đình hôm sau

Phạm Bạch Hổ có công đầu

Kế sách chu đáo lập công trận này

Lê Hoàn cảm thấy rất cay

Ông nghĩ phải diệt người này nay mai.

Nguyễn Siêu đóng ở hướng tây

Phù Liệt thủ phủ có đầy quân lương

Hay tin Thạc bại thảm thương

Biết chắc Lĩnh sẽ tìm đường đánh ông

Siêu huy động hết dân công

Xây thành đắp luỹ, cắm chông, đào hào

Chiêu mộ một số anh hào

Họ về giúp sức cùng nhau giữ thành

Một vạn quân đội hợp thành

Bày binh bố trận rất nhanh đón chờ

Quân Siêu hồi hộp từng giờ

Thành luỹ gia cố thêm nhiều tháp canh

Bẫy chông đầy khắp ngoài thành

Siêu cùng các tướng tiến hành điều quân

Quân Đinh di chuyển rần rần

Ngựa, voi dũng mãnh hét gầm inh tai

Họ đã đến nơi dựng trại

Cách trấn Phù Liệt khoảng hai canh giờ

Để tăng yếu tố bất ngờ

Quân Đinh cho cắm nhiều cờ khắp nơi

Nghi binh đánh trống liên hồi

Hô rằng quân đội gấp mười Nguyễn Siêu

Siêu biết quân Lĩnh không nhiều

Chẳng qua hù doạ nói liều ra oai

Ông cho đại tướng ra ngoài

Nguyễn Trí Khả một người tài trẻ trung

Khả nhận lệnh làm tiên phong

Siêu quyết tâm sẽ tấn công phủ đầu

Khả nhận lệnh của Siêu giao

Ba ngàn quân đã bắt đầu ra đi

Quân Đinh bày trận tức thì

Khả đến trước trận và đi mấy vòng

Nhìn Khả dáng vẻ oai phong

Mình mặc giáp đồng, cưỡi chú ngựa ô

Tay cầm đôi kích rõ to

Quân lính trợ chiến hét hó thị uy

Đinh Bộ Lĩnh hỏi tức thì

Rằng tướng trẻ đó tên gì nói mau

Để chết còn kịp biết nhau

Ta đây không muốn đối đầu trẻ con

Khả ra đứng trước hàng quân

Cười vang bảo bọn phản thần họ Đinh

Các người chống lại triều đình

Nay còn dám đứng tự mình huênh hoang

Ta Nguyễn Trí Khả tiên phong

Hôm nay ta sẽ bắt ông quy hàng

Đinh Bộ Lĩnh liền cười vang

Cái đồ nhãi nhép ngang tàng thế sao

Ai ra bắt nó xem nào

Để cho nó biết trời cao đất dày

Nguyễn Bồ thưa có tôi đây

Bồ vác ngọn giáo xông ngay ra liền

Bồ nhìn Khả tuổi thanh niên

Bồ rằng mi hãy quy tiên là vừa

Khổ cho cái phận con lừa

Chỉ ham việc nặng mà chưa hiểu mình

Khả tức vì bị coi khinh

Ông bảo quân lính dạt vào một bên

Khả vung đôi kích xông lên

Tấn công tới tấp về bên Nguyễn Bồ

Bồ không hề chút bất ngờ

Ông vung giáo đỡ rồi quay phản đòn

Cứ nghĩ tài của Khả non

Ai ngờ Khả đánh nhiều đòn rất hay

Nguyễn Bồ chống trả liền tay

Bồ tái mặt mày định bỏ chạy đi

Chưa kịp giây phút nghĩ suy

Khả đánh tức thì trúng yết hầu ngay

Nguyễn Bồ ngã ngựa lăn quay

Máu ra tung toé chết ngay trận tiền

Nguyễn Phục thấy vậy xông lên

Khả chuyển người lại một bên tránh đòn

Phục dùng một thiết bản côn

Mấy đường võ hiểm đoạt hồn tinh vi

Khả vẫn không hề hấn gì

Ông nhẹ nhàng tránh hết đi rất tài

Phục đánh đến bở hơi tai

Nguyễn Trí Khả vẫn dẻo dai bình thường

Phục vừa sơ hở một đường 

Khả đâm một kích tử thương ngã liền

Hai tướng phơi xác nằm im

Khiến Đinh Bộ Lĩnh đứng tim giật mình

Lĩnh rằng Khả đúng tài tình

Còn ai dám đến tiếp nghinh nữa nào

Đình Thiết bên cạnh xông vào

Cao Sơn cũng thế ào ào tiến lên

Khả chống trả cả hai bên

Chẳng hề nao núng lộ trên mặt mày

Ba người cứ đánh liền tay

Một hồi Trí Khả đuối tay mệt người

Nhận thấy khó đánh nổi rồi

Khả liền tung mấy chiêu hồi mã thương

Mắt quan sát kiếm một đường

Khả đã nhanh nhẹn chạy luôn một lèo

Cao Sơn, Đinh Thiết đuổi theo

Ai ngờ lại bị ngã vào hố chông

Hai tướng gục chết trên đồng

Quân Đinh thấy vậy đánh cồng rút lui

Nguyễn Siêu vẻ mặt rất vui

Ông và các tướng cùng cười hả hê

Siêu rằng dám khinh ta à

Để xem hắn dám đánh ta nữa nào

Trần Côn với Nguyễn Hiền vào

Côn thưa Lĩnh sẽ đánh vào nay mai

Lĩnh có rất lắm tướng tài

Chúng ta không thể kéo dài chiến tranh

Ngài nên lôi kéo liên minh

Để tăng sức mạnh của mình nhiều hơn

Nguyễn Hiền vẻ mặt lo toan

Rằng lương thực đã có phần tiêu hao

Chúng ta đắp luỹ, đào hào

Dân chúng mệt nhọc kêu gào khắp nơi

Nguyễn Siêu suy nghĩ một hồi

Sau đó ông hỏi vậy giờ tính sao

Nên đánh hay nên hàng nào

Liên minh liệu có người nào theo ta

Họ đều lo giữ cửa nhà

Thời cuộc ly loạn ai mà cảm thông

Nguyễn Trí Khả vẻ rất ngông

Rằng thân là tướng nên không sợ gì

Chúng ta cứ đánh tiếp đi

Cùng lắm là chết có gì ngán ai

Nguyễn Siêu nghĩ suốt đêm dài

Ông vẫn chưa biết tìm ai giúp mình

Hôm sau Bộ Lĩnh tiến binh

Họ Đinh đã đến trước thành của Siêu

Quân Đinh quả thật rất nhiều

Chừng hơn bốn vạn dàn đều hết ra

Nguyễn Siêu nhìn thấy từ xa

Trong lòng lo lắng thừ ra cả người

Nguyễn Hiền nói đã thế rồi

Chúng ta không thể mà ngồi đợi ai

Chắc họ sẽ đánh ngày mai

Tôi nghĩ ngài phải chia quân ra thành

Tôi và Trần Côn giữ thành

Ngài và Trí Khả ra thành lánh đi

Tôi đã chuẩn bị thuyền bè

Ngài sang bờ bắc chạy đi tìm người

Siêu rằng phải như vậy thôi

Chứ giờ cũng hết cách rồi còn đâu

Đêm hôm ấy Siêu nhức đầu

Tự nhiên ông thấy lo âu trong lòng

Toàn quân bàn tính vượt sông

Nhưng trời mưa lớn có giông rất nhiều

Vì cứu mình phải cố liều

Quân sỹ tụ tập rất nhiều chờ Siêu

Nguyễn Trí Khả nói với Siêu

Rằng thưa thúc phụ đăm chiêu làm gì

Quyết định phải quyết ngay đi

Bây giờ do dự thế thì sẽ thua

Siêu rằng trời chắc sẽ mưa

Vượt sông rất khó trong mùa bão giông

Khả rằng ta đến bờ sông

Dựng trại xong đợi hết giông đi liền

Siêu nghe thấy vậy tạm yên

Ông cùng quân đội ra liền thành ngay

Đinh Bộ Lĩnh đã được hay

Lê Hoàn được lệnh đến ngay đón đầu

Siêu về hướng bắc chưa lâu

Thám mã đến báo có quân Lê Hoàn

Siêu hiểu bản tính Lê Hoàn

Hoàn sẽ không đánh đội quân của mình

Ông nghĩ thôi tạm dừng binh

Tiếp tục theo dõi tình hình ra sao

Lê Hoàn chưa dám đánh vào

Vì Hoàn lo sẽ tiêu hao nhiều người

Chờ Siêu hạ trại xong xuôi

Lê Hoàn ngồi đợi quân Đinh đánh thành

Lĩnh ra lệnh tấn công thành

Tên đạn bắn hết vào thành như mưa

Trong thành dân chạy búa xua

Quân lính tử thủ chết đầy cả ra

Trần Côn, Nguyễn Hiền xông ra

Hai bên hỗn chiến rất là dã man

Quân của Côn bị đánh tan

Nguyễn Hiền tháo chạy về hàng họ Đinh

Trần Côn không biết giữ mình

Ông bị trúng tiễn quân Đinh chết liền

Đánh nhau một nửa ngày liền

Quân Đinh phút chốc dẹp yên mọi bề

Nguyễn Siêu phải chạy cấp kỳ

Quân đội lên hết trên bè vượt sông

Nhưng mà trời nổi bão giông

Quân lính chết đuối giữa dòng sông sâu

Lê Hoàn tiến đến rất mau

Nguyễn Siêu buộc phải đánh nhau cứu mình

Nguyễn Trí Khả dẫu tài tình

Nhưng cũng không thể một mình chống ngăn

Hai người lâm cảnh khó khăn

Lê Hoàn cho bắn tên vào Nguyễn Siêu

Sau vài giờ cố đánh liều

Nguyễn Siêu trúng tiễn chết liền bên sông

Nguyễn Trí Khả đã qua sông

May mắn thoát chết trong vòng nguy nan

Khả dẫn theo đám quân tàn

Khả tìm Công Hãn họ Kiều trú chân.

Kiều Công Hãn tại Phong Châu

Trí Khả vội đến vào chầu kêu ca

Rằng giờ tan nát cửa nhà

Quân Đinh chắc sẽ đánh qua trấn này

Kiều công ngồi bắn dậy ngay

Hãn rằng tình thế lúc này tính sao

Ai có kế sách gì nào

Tướng văn, tướng võ xì xào cả lên

Hãn rằng chẳng lẽ chịu hèn

Ta đem quân lính ra hàng họ Đinh

Nội bộ có vẻ rối tinh

Vì ai cũng muốn giữ mình yên thân

Sau một vài phút chần ngần

Hãn rằng đến lúc ta cần đồng minh

Văn, võ nhất trí thuận tình

Một quân sư nói quân mình tuy đông

Nhưng trên dưới chẳng chung lòng

Đại vương muốn đánh cũng không cách gì

Giờ chỉ còn Ngô Xương Xí

Đại vương hãy cử người đi để nhờ

Lúc này do dự, chần chờ

Quân Đinh đánh đến khó mà trở tay

Hãn nghĩ đây quả ý hay

Hãn rằng ta sẽ phái ngay người liền

Ai dám đi đến Bình Kiều

Tìm Ngô Xương Xí nói điều thiệt hơn

Cả đám im lặng hết trơn

Trí Khả tiến đến thưa rằng sẽ đi

Hãn nghĩ nếu Khả muốn đi

Cũng hay bởi Khả dù gì chẳng thân

Giờ là đang lúc phải cần

Khả dù có chết cũng không sao mà

Hãn rằng Khả đến với ta

Hết lòng như vậy quả là rất hay

Thôi được vậy hãy đi ngay

Để ta viết một thư tay cho người

Kiều Công Hãn nhìn Khả cười

Thật là vất vả cho người anh em

Khả thưa tôi sẽ cố làm

Họ Đinh lòng dạ tham lam hẹp hòi

Hắn làm tan nát nhà tôi

Thù này tôi sẽ suốt đời không quên

Hãn rằng vậy phải nhanh lên

Đến Ngô Xương Xí cầu xin thêm người

Bố trí các cái xong xuôi

Trí Khả từ biệt mọi người ra đi

Quân Đinh tiến đến cấp kỳ

Thám mã đến báo rằng nguy to rồi

Họ Đinh đang vượt núi đồi

Thuỷ quân đông lắm, ngựa voi rất nhiều

Kiều Công Hãn liền đăm chiêu

Nghĩ giờ mình phải quyết liều mà thôi

Hãn cho quân phục trên đồi

Một vài đội nhỏ đóng nơi thành trì

Ông thống lĩnh đại quân đi

Lương thực, vũ khí chuyển nhanh từng giờ

Sông Thao lúa tốt đôi bờ

Hai quân dàn trận đón chờ lẫn nhau

Đinh Bộ Lĩnh nhìn hồi lâu

Ông nghĩ giờ phải bắt đầu làm sao

Quân Kiều Công Hãn trên cao

Thế trận vững chắc đánh vào từ đâu

Lĩnh chưa nghĩ được cách nào

Lê Hoàn hiến kế đánh vào sau lưng

Rằng ta sẽ men theo rừng

Âm thầm tiêu diệt hết từng toán quân

Cắt đứt mọi tuyến hậu cần

Họ Kiều rồi sẽ tự thân quy hàng

Vừa nghe ý kiến Lê Hoàn

Lĩnh đã cảm thấy Lê Hoàn tài hay

Ông liền chấp nhận ý này

Ông gọi tướng lĩnh đến ngay nhận cờ

Đinh Điền, Nguyễn Bặc, Lưu Cơ

Cùng Phạm Cự Lượng giả vờ vượt sông

Phạm Bạch Hổ sẽ đi vòng

Hổ phải lặng lẽ vượt sông âm thầm

Hổ dẫn quân xuống phía nam

Họ chặt cây gỗ để làm bè ngay

Kiều Công Hãn vẫn không hay

Quân Đinh đánh trống suốt ngày bên sông

Thuyền bè tụ tập rất đông

Có vẻ như sắp tấn công sang liền

Hãn cứ đứng ngồi không yên

Quân sỹ trực chiến cả ngày lẫn đêm

Nhưng rồi lại thấy lặng im

Hãn vẫn chưa hiểu nên tìm nguyên do

Thám mã đến báo bất ngờ

Rằng Phạm Bạch Hổ chiếm thành đốt lương

Toàn bộ tướng sỹ tử thương

Quân Đinh đã chặn con đường tuyến sau

Hãn nghe phát hoảng hồi lâu

Ông nghĩ phải biết chạy đâu bây giờ

Hãn liền mới đứng hét to

Rằng trời sao lại diệt ta thế này

Ông cho quân tập họp ngay

Toàn bộ di chuyển suốt ngày xuống nam

Quân Đinh truy kích ầm ầm

Quân Kiều Công Hãn mười phần còn ba

Ngô Xương Xí còn rất xa

Kiều công vất vả cả ngày lẫn đêm

Tưởng chừng sẽ thoát được êm

Một Hào trưởng nhỏ đánh lên bất ngờ

Kiều Công Hãn chạy có cờ

Tâm bệnh phát tác bất ngờ tử vong

Họ Kiều đã bị diệt xong

Họ Đinh hể hả thưởng công Lê Hoàn

Các tướng vui vẻ hân hoan

Chỉ có Đinh Liễn lo toan rất nhiều

Đinh Điền, Nguyễn Bặc đăm chiêu

Họ hình như có ít nhiều lo xa

Đinh Bộ Lĩnh cũng hiểu ra

Nhưng ông tạm gác chuyện nhà một bên

Ông được tướng sỹ tôn lên

Vạn Thắng Vương chính là tên của ngài

Nguyễn Thủ Tiệp biết chuyện này

Ông nghĩ Bộ Lĩnh nay mai đánh mình

Thủ Tiệp chuẩn bị tướng binh

Gia cố thành luỹ Vũ Ninh thêm nhiều

Tiên Du đồi núi khá nhiều

Tiệp lên trên núi dựng lều đóng quân

Họ Đinh đến đánh bất thần

Thủ Tiệp dàn trận tranh hùng thấp cao

Lê Hoàn dẫn quân đánh vào

Thủ Tiệp trên núi ào ào bắn tên

Quân Đinh dũng mãnh xông lên

Họ dùng khiên lớn che tên rất tài

Lưu Cơ dẫn đội nỏ dài

Ông cho lính bắn dọc bên sườn đồi

Thủ Tiệp mất mấy ngọn đồi

Nhắm chổng không nổi, ông về Tiên Du

Quân Đinh truy đuổi từ từ

Khiến Nguyễn Thủ Tiệp mệt nhừ cả ra

Tiệp cố đánh để thoát ra

Nhưng không thể thắng thế là lại lui

Hương Ái nằm ở dưới xuôi

Thủ Tiệp về đó làm nơi ẩn mình

Tưởng chừng thoát khỏi họ Đinh

Ai ngờ Đinh Liễn dẫn binh đến liền

Thủ Tiệp tức đến phát điên

Ông dẫn quân đội tiến lên xông vào

Hai bên hỗn chiến cùng nhau

Thủ Tiệp bị chém rơi đầu chết ngay

Họ Đinh truy kích cả ngày

Tàn binh đều tự trói tay xin hàng

Đinh lại tiến đánh Nguyễn Khoan

Khoan bị thất trận, đại quân tan tành

Tam Đái bị phá tanh banh

Nguyễn Khoan gom đám tàn binh chạy dài

Quân Đinh truy đuổi vài ngày

Khoan vào thế bí phải bày trận ra

Hai bên hò hét kêu la

Hỗn chiến thảm khốc thật là đau thương

Máu tươi đỏ hết chiến trường

Nguyễn Khoan tử trận trên đường tháo lui

Tướng sỹ thương khóc ngậm ngùi

Ao Nâu, họ tạm rút lui chờ thời

Quân Đinh lại đuổi đến nơi

Vợ Nguyễn Khoan phải ra nơi trận tiền

Đánh nhau một trận như điên

Vợ Nguyễn Khoan biết là không còn gì

Hai bà tự sát tức thì

Hai tướng thân cận cũng đi theo cùng

Hồi Hồ Lĩnh lại tấn công

Kiều Thuận thua chạy mấy vòng loanh quanh

Toàn quân bị đánh tan tành

Kiều Thuận phải đành tháo chạy qua sông

Sau khi vượt được sông Hồng

Thuận đến liên kết với Ma Xuân Trường

Thành Mè gia cố cao tường

Cung thủ bố trí các đường tinh vi

Nhưng chẳng có ăn thua gì

Quân Đinh quyết liệt kiên trì đánh lên

Máy bắn đá với cung tên

Liên tiếp bắn phá ngày đêm vào thành

Chiến luỹ bị phá banh chành

Kiều Thuận sợ quá bỏ thành chạy ra

Nhưng chưa đi được bao xa

Quân Đinh mai phục xông ra chém đầu

Ma Xuân Trường bị thua đau

Trường bỏ thành chạy luồn sâu vào rừng

Thành Mè lửa khói phừng phừng

Quân Đinh chiến thắng tưng bừng hát ca

Luy Lâu cách đó không xa

Lý Khuê chiếm giữ cũng là rất lâu

Nhiều sứ quân bị thua đau

Lý Khuê cũng rất lo âu cho mình

Ông tìm cách chống họ Đinh

Tuy nhiên có vẻ tình hình khó hơn

Siêu Loại, Khuê đóng đại quân

Thuỷ bộ phối hợp có phần quy mô

Đinh Bộ Lĩnh tiến đánh vô

Lý Khuê chống đỡ quả nhiên nhọc nhằn

Quân Đinh thiện chiến, tinh nhanh

Họ chiếm liên tiếp các thành như không

Lý Khuê cố sức để gồng

Tuy nhiên thế cục khiến ông nản lòng

Quân Khuê tan rã rất đông

Dương Xá là đợt phản công cuối cùng

Hai bên dàn trận trên đồng

Lý Khuê cố sức vẫy vùng đánh nhau

Cuối cùng ông bị chém đầu

Tàn quân toàn bộ kéo nhau ra hàng.

Lã Đường chiếm cứ Tế Giang

Hay tin Bộ Lĩnh đánh sang đất mình

Ông cho chia nhỏ quân binh

Lợi dụng địa hình hiểm yếu để ngăn

Đinh Liễn, Nguyễn Bặc khó khăn

Hành quân vất vả, quân dần tiêu hao

Đinh Liễn chưa biết tính sao

Nguyễn Bặc cũng phải đau đầu suy tư

Sau vài ngày tiến chần chừ

Quân Đinh tạm đóng, từ từ dò la

Nguyễn Bặc đã khám phá ra

Tuyến đường vận chuyển lương ra ngoài thành

Ông cho quân tập kích nhanh

Triệt phá tất cả quân binh bên ngoài

Diệt xong các đội ấy rồi

Đinh Liễn dẫn đội quân vào thọc sâu

Lã Đường bị chặn hai đầu

Thế trận bị vỡ không sao ra thành

Quân Đinh tiến đánh quá nhanh

Lã Đường phải chạy khỏi thành trốn đi

Nhưng chưa kịp chuẩn bị gì

Nguyễn Bặc tiến đến cấp kỳ bao vây

Lã Đường cố đánh cả ngày

Cuối cùng chết trận dưới ngay chân thành.

Các sứ quân đã tan tành

Giờ chỉ còn lại triều đình họ Ngô

Bộ Lĩnh cảm thấy đắn đo

Ông muốn lợi dụng họ Ngô giúp mình

Lê Hoàn đến Lĩnh tường trình

Rằng Ngô Nhật Khánh quân binh rất nhiều

Khánh là tôn thất Ngô triều

Ta nên dụ hắn hàng theo phe mình

Lĩnh rằng ông thật thông minh

Vậy tôi giao việc, một mình ông lo

Nếu như có Khánh giúp cho

Chúng ta sẽ chẳng còn lo thêm gì

Lê Hoàn lập tức liền đi

Vàng bạc chuẩn bị một xe rõ đầy

Mỹ nữ xinh đẹp hát hay

Hoàn tìm đến Khánh trình bày như sau

Rằng loạn lạc bởi vì đâu

Nhân dân cả nước khổ sầu khóc than

Họ Ngô nay mất ngai vàng

Anh hùng thiên hạ tràn lan tranh giành

Họ Đinh là bậc hùng anh

Sớm muộn rồi cũng hoàn thành nghiệp thôi

Xin nghe ngu ý của tôi

Ông về với Lĩnh chỗ ngồi sẽ yên

Chúa công tôi có ít tiền

Vài lễ vật mọn làm phiền nhận cho

Khánh tuy có lắm mưu đồ

Nhưng thế lực yếu nên lo mỗi ngày

Giờ Hoàn đã đến nơi đây

Lý tình thắm thiết giải bày rất hay

Khánh liền đồng ý nhận ngay

Khánh rằng tôi biết chuyện này từ lâu

Tuy nhiên do dự trong đầu

Nên chưa có dịp đến hầu Đại Vương

Nay ngài đã rủ lòng thương

Tôi thật cảm kích Đại Vương vô cùng

Hoàn rằng nếu được sứ quân

Thiên hạ sớm muộn đỡ phần khổ đau

Nhiều năm hỗn chiến lẫn nhau

Ruộng đồng xơ xác, hoa màu chết khô

Khánh rằng ngài hãy chớ lo

Tôi đây đã hiểu nguyên do cả rồi

Mời ngài dự yến tiệc thôi

Xong xuôi ta sẽ đến nơi vào chầu

Hai người ý hợp tâm đầu

Nhật Khánh thấy bớt lo âu phần nào

Khánh nghĩ mình cũng anh hào

Lúc này cần dựa dẫm vào họ Đinh

Chờ khi thiên hạ thái bình

Lúc đó rồi sẽ đến mình tranh ngôi

Sau khi yến tiệc tan rồi

Khánh gọi quân sỹ đến nơi dặn dò

Lệnh truyền đóng những xe to

Lương thực đầy ắp dâng cho Lê Hoàn

Tin về Khánh đến đầu quân

Khiến Đinh Bộ Lĩnh nhiều phần thêm vui

Ngô Nhật Khánh vừa đến nơi

Lĩnh ra tận cổng để mời vào trong

Hai người có vẻ hài lòng

Lĩnh rằng cảm kích lệnh công thật nhiều

Ngài là Tôn Thất Ngô triều

Hôm nay đã hiểu và theo Lĩnh này

Khánh rằng thiên hạ giờ đây

Mọi thứ đều đã trong tay ông rồi

Đáng gì cái phận của tôi

Chúng ta quên cái chuyện hồi xưa đi

Lĩnh rằng còn Ngô Xương Xí

Nếu ông ấy sẽ đánh thì tính sao

Khánh rằng Xí đáng gì nào

Tôi sẽ khuyên hắn nhập vào cùng ông

Cho thái bình trên non sông

Cho dân chúng hướng một lòng với nhau

Ngài là vua tốt chứ sao

Một trang hảo hán ai nào sánh đây

Cả hai cười nói ngất ngây

Khánh soạn một lá thư tay viết rằng

Chúng ta là những cựu thần

Nhà Ngô giờ đã lụi tàn còn đâu

Bao năm cát cứ đánh nhau

Lê dân trăm họ khổ đau lo buồn

Tránh cho máu đỏ thêm tuôn

Ông nên giải giáp về luôn một nhà

Để cho non nước thái hoà

Để cho ngô lúa mượt mà xanh tươi

Ngô Xương Xí xem xong cười

Rằng trang tuấn kiệt thức thời là đây

Thế là Xí nhận lời ngay

Họ Đinh từ đó dựng xây triều Đình

Kinh đô đóng tại Ninh Bình

Hoa Lư là đất thần kinh Đinh triều

Bộ Lĩnh được người người yêu

Đinh Tiên Hoàng Đế có nhiều công lao

Đại Cồ Việt sáng như sao

Ngàn năm nhớ ngọn cờ lau thuở nào.

#tho,#thohayvietnam,#thotinh,#thoduysac,#thohay,#thohai,#vanhoc,#thotinhchoem,#thocavietnam,#thovacuocsong,#thomoi,#nhathotre,#thocodien,#thohiendai,#thohaiku